Ελαιόπανο, ελαιόδιχτο και χτένια: τι χρειάζεται να γνωρίζουμε πριν το μάζεμα της ελιάς

Ελαιόπανο, ελαιόδιχτο και χτένια: τι χρειάζεται να γνωρίζουμε πριν το μάζεμα της ελιάς

Όσοι έχουν περάσει μέρες στον ελαιώνα ξέρουν ότι στο μάζεμα της ελιάς κάθε λεπτομέρεια μετράει. Ένα πανί που στρώνεται σωστά, ένα χτένι που βολεύει στο χέρι και ο εξοπλισμός που βρίσκεται έτοιμος δίπλα μας μπορούν να κάνουν τη δουλειά πιο οργανωμένη και λιγότερο κουραστική.

Καθώς πλησιάζει η συγκομιδή, αξίζει να ελέγξουμε όσα θα χρειαστούμε. Ανάμεσα στις πρώτες επιλογές είναι το ελαιόπανο ή το ελαιόδιχτο, αλλά και τα μικρά εργαλεία που μας συνοδεύουν από το πρώτο δέντρο μέχρι τη συγκέντρωση του τελευταίου καρπού.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι διαφορές τους και τι προσέχουμε στην πράξη;

Ελαιόπανο ή ελαιόδιχτο;

Οι δύο ονομασίες χρησιμοποιούνται συχνά σαν να περιγράφουν το ίδιο πράγμα. Παρότι εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό —να συγκρατούν τις ελιές που πέφτουν από το δέντρο— διαφέρουν στην κατασκευή τους.

Το ελαιόπανο έχει συνήθως πυκνή, υφαντή επιφάνεια. Η ύφανσή του βοηθά στη συγκράτηση του μικρού καρπού και περιορίζει τη διέλευση χώματος μέσα από το υλικό. Χρειάζεται, όμως, προσοχή όταν βρέχεται, καθώς μπορεί να γίνει ολισθηρό, ιδιαίτερα σε χωράφια με κλίση.

Το ελαιόδιχτο έχει δικτυωτή κατασκευή, που επιτρέπει στον αέρα και στο νερό να περνούν ευκολότερα. Πολλά δίχτυα διπλώνονται και μεταφέρονται εύκολα, ενώ η αντοχή τους εξαρτάται από το νήμα, την πλέξη και τις ενισχύσεις τους.

Δεν υπάρχει μία επιλογή που να ταιριάζει σε όλους τους ελαιώνες. Το έδαφος, το μέγεθος των δέντρων και ο τρόπος που δουλεύει η ομάδα συγκομιδής καθορίζουν τι μας εξυπηρετεί περισσότερο.

Το χωράφι μάς δείχνει τι χρειαζόμαστε

Πριν κοιτάξουμε διαστάσεις και βάρος, παρατηρούμε το έδαφος. Υπάρχουν πέτρες, ξερά κλαδιά ή αγκάθια; Είναι επίπεδο ή επικλινές; Θα χρειάζεται να μεταφέρουμε συχνά τα πανιά και τα δίχτυα ανάμεσα σε κοντινά δέντρα;

Σε έδαφος με αιχμηρά υπολείμματα, η αντοχή στα πιασίματα έχει ιδιαίτερη σημασία. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείουμε όλα τα δίχτυα: υπάρχουν κατασκευές που προορίζονται και για απαιτητικές συνθήκες. Εξετάζουμε πάντα τις προδιαγραφές του συγκεκριμένου προϊόντος.

Εξίσου σημαντικό είναι το μέγεθος. Ένα μεγάλο πανί μπορεί να καλύπτει καλύτερα την επιφάνεια κάτω από την κόμη, αλλά χρειάζεται και τα ανάλογα χέρια για να μετακινηθεί. Μικρότερα τεμάχια μπορεί να εξυπηρετούν περισσότερο μια μικρή ομάδα, αρκεί να τοποθετούνται με επικάλυψη ώστε να μη μένουν κενά.

Στο e-shop της Agroka περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, το ελαιόπανο Βελλής 100 gr/m² σε διάσταση 6×12, από ύφασμα πολυπροπυλενίου, και το ελαιόδιχτο OliVell 85 gr/m² στην ίδια διάσταση, από πολυαιθυλένιο HDPE με τεχνολογία μεσινέζας. Πρόκειται για δύο διαφορετικές κατασκευές, των οποίων τα χαρακτηριστικά μπορούν να εξεταστούν σε σχέση με τις ανάγκες του χωραφιού.

Τι ελέγχουμε στα πανιά και στα δίχτυα;

Είτε χρησιμοποιούμε τον εξοπλισμό που ήδη έχουμε είτε επιλέγουμε καινούργιο, δίνουμε προσοχή σε ορισμένα βασικά σημεία:

• Στις άκρες και στις ραφές: Είναι σημεία που καταπονούνται κατά το μάζεμα και τη μεταφορά.
• Στην ύφανση ή στην πλέξη: Ο καρπός πρέπει να συγκρατείται σωστά, χωρίς να περνά από τα ανοίγματα.
• Στις φθορές: Μια μικρή τρύπα μπορεί να μεγαλώσει στη διάρκεια της εργασίας.
• Στο συνολικό βάρος: Υπολογίζουμε πόσο εύκολα χειριζόμαστε ολόκληρο το τεμάχιο.
• Στις προδιαγραφές αντοχής: Η προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία και η ποιότητα κατασκευής έχουν σημασία για τη διάρκεια χρήσης.

Τα γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο είναι μια χρήσιμη ένδειξη, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για να κρίνουμε την ποιότητα ή την αντοχή ενός προϊόντος.

Χτένια ελιάς: η άνεση στο χέρι έχει σημασία

Το χειροκίνητο χτένι παραμένει ένα απλό και χρήσιμο εργαλείο της ελαιοσυλλογής. Βοηθά στην απομάκρυνση του καρπού από τα κλαδιά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο στο χειρωνακτικό μάζεμα όσο και συμπληρωματικά στη συγκομιδή με μηχανήματα.

Επειδή η ίδια κίνηση επαναλαμβάνεται πολλές φορές, η λαβή και το βάρος του εργαλείου αξίζουν την προσοχή μας. Θέλουμε να το κρατάμε σταθερά, χωρίς να πιέζει την παλάμη και χωρίς να χρειάζεται υπερβολική δύναμη.

Τα μικρά και μεγάλα χτένια, οι ξύλινες ή πλαστικές λαβές και οι διαφορετικές διατάξεις δοντιών προσφέρουν επιλογές ανάλογα με το τι βολεύει τον καθένα. Στο e-shop της Agroka υπάρχουν αντίστοιχοι τύποι, όπως το μεγάλο χτένι με πλαστική λαβή και το χτένι με 9 δόντια.

Κατά τη χρήση, δουλεύουμε με ελεγχόμενες κινήσεις. Αν το εργαλείο σκαλώσει, αλλάζουμε θέση αντί να τραβάμε δυνατά. Στόχος είναι να απομακρύνεται ο καρπός με όσο το δυνατόν λιγότερη καταπόνηση των κλαδιών.

Βέργες και κοντάρια για τα σημεία που δεν φτάνουμε εύκολα

Όταν χρειάζεται μεγαλύτερη εμβέλεια, τα εργαλεία με κοντάρι μπορούν να διευκολύνουν την πρόσβαση. Το μήκος, όμως, πρέπει να συνδυάζεται με καλό έλεγχο: ένα εργαλείο που φτάνει ψηλότερα αλλά μας δυσκολεύει στον χειρισμό δεν εξυπηρετεί απαραίτητα τη δουλειά.

Πριν ξεκινήσουμε, ελέγχουμε ότι η κεφαλή εφαρμόζει σωστά και ότι η σύνδεση παραμένει σταθερή.

Στην κατηγορία εργαλείων ελαιοσυλλογής της Agroka υπάρχουν πλαστικές βέργες με 4 δόντια και με 7 δόντια, με επιλογή σκέτης κεφαλής ή κονταριού αλουμινίου 1,5 m. Η επιλογή εξαρτάται από την εργασία και τον εξοπλισμό που διαθέτουμε ήδη.

Από το πανί στη συγκέντρωση του καρπού

Η δουλειά συνεχίζεται και αφού πέσουν οι ελιές. Η συγκέντρωσή τους χρειάζεται ήπιους χειρισμούς, ώστε να αποφεύγεται η πίεση στον καρπό και να μην παρασύρονται χώμα ή άλλα υπολείμματα.

Μια τσουγκράνα ελαιόκαρπου μπορεί να βοηθήσει σε αυτό το στάδιο, με προσοχή ώστε τα δόντια της να μη σκαλώνουν στο υλικό συλλογής. Στο e-shop υπάρχει και η πλαστική τσουγκράνα ελαιόκαρπου με κοντάρι αλουμινίου 1,5 m.

Στη συνέχεια, ο καρπός τοποθετείται σε καθαρά, διάτρητα πλαστικά τελάρα κατάλληλα για τρόφιμα. Αποφεύγουμε την υπερπλήρωση, τη συμπίεση και την παρατεταμένη παραμονή στον ήλιο, ενώ οργανώνουμε τη μεταφορά στο ελαιοτριβείο όσο το δυνατόν συντομότερα.

Λίγη φροντίδα για να είναι ο εξοπλισμός έτοιμος και την επόμενη χρονιά

Στο τέλος της συγκομιδής, απομακρύνουμε φύλλα, κλαδιά και χώματα από τα πανιά και τα δίχτυα. Τα καθαρίζουμε σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τα αφήνουμε να στεγνώσουν καλά πριν τα διπλώσουμε.

Ελέγχουμε επίσης τα χτένια και τις βέργες για σπασμένα δόντια, φθαρμένες λαβές ή χαλαρές συνδέσεις. Έτσι, γνωρίζουμε τι χρειάζεται επισκευή ή αντικατάσταση πριν από την επόμενη περίοδο.

Η καλή συγκομιδή ξεκινά από την προετοιμασία. Το κατάλληλο πανί ή δίχτυ, τα εργαλεία που μας βολεύουν και οι προσεκτικοί χειρισμοί βοηθούν να γίνει η δουλειά πιο εύκολη, με φροντίδα για τον καρπό και το δέντρο.

Στην Agroka, γνωρίζουμε ότι κάθε ελαιώνας έχει τις δικές του ανάγκες. Είμαστε δίπλα σας για να συζητήσουμε όσα χρειάζεστε για το μάζεμα, ενώ στο e-shop μας μπορείτε να βρείτε τα ελαιόπανα, τα ελαιόδιχτα και τα εργαλεία που παρουσιάσαμε στο άρθρο.